Extra zorgvuldig doe ik de pre-flight. Niet dat ik mijn collega’s niet vertrouw.. Ik weet dat onze monteurs erg zorgvuldig werken, maar toch… er is behoorlijk wat aan dit toestel gesleuteld de afgelopen dagen.

Mijn toestel staat in Oeganda en heeft een onderhoudsbeurt gehad. Ik heb zojuist geen bijzonderheden kunnen ontdekken en ben inmiddels klaar om terug naar Zuid-Soedan te vliegen. Ik bedank de monteurs voor hun werk, controleer m’n papierwerk en loop nog een laatste keer rond het toestel voor ik instap.

Het voelt goed om na twee weken weer achter het stuur te zitten. Geen passagiers vandaag, soms ook wel eens fijn. Het is mooi weer: Strak blauwe lucht, een zwakke oostenwind en het zicht is goed. Al taxiënd naar het begin van de baan, doe ik m’n laatste checks.
“5X-MON rolling runway 14 for departure Arua” meld ik via de radio op het moment dat ik vol vermogen selecteer en het toestel begint te rollen. Zoals altijd controleer ik meteen de motorinstrumenten: Alle wijzers netjes in het groen en geen waarschuwingslampjes. De snelheidsmeter begint op te lopen. Eén seconde heb ik de indruk dat deze iets hapert, maar ruim voor het punt waar we onze snelheid controleren, heb ik de snelheid die ik minimaal moet hebben en even later komen de wielen los van de grond. Ik druk m’n rempedalen in om het draaien van de wielen te stoppen, maar zie dan enkele seconden later iets dat niet klopt……

M’n beide snelheidsmeters springen plotseling van 65 kts naar 0 kts. Zie ik het goed? Ja, inderdaad beide meters staan echt op 0 kts en m’n digitale scherm (PFD) geeft alleen nog maar een groot rood kruis. Prima wanneer je op de grond geparkeerd staat, maar niet wanneer je net bent opgestegen!
Veel tijd om na te denken heb ik niet, er moet snel een keuze worden gemaakt. Kan ik de start afbreken en nog terug op de baan landen? Ik zie dat dit niet meer gaat lukken zonder een ontmoeting met de struiken aan het einde van de baan. Dan dus doorvliegen. Eerste prioriteit is nu om het vliegtuig in de lucht te houden!

       

Zonder werkende snelheidsmeters zal ik de snelheid moeten inschatten. Uit ervaring weet ik wat de snelheid ongeveer moet zijn bij een bepaalde neusstand en vermogen, dus geen reden voor paniek. Snel denk ik aan mogelijke oorzaken van het probleem. Waarschijnlijk is er iets mis met het pitot-statische systeem. Iets wat ik niet in de lucht kan oplossen. Ik besluit om een normaal “circuit” te vliegen en vervolgens een normale landing te maken. Ik laat de neus iets zakken om er zeker van te zijn dat de snelheid hoog genoeg is en informeer m’n collega van Flight Following via de radio over het probleem en m’n intentie om binnen enkele minuten weer te landen.

Ik zie dat de GPS nog wel de grondsnelheid aangeeft. Door een correctie voor de wind toe te passen, kan ik een redelijke inschatting maken van de snelheid die ik vlieg. Toch is het een vreemd gevoel om zonder werkende snelheidsmeters te vliegen.
Inmiddels draai ik naar final en zie ik de baan weer voor me liggen. De juiste snelheid is nu erg belangrijk. Als ik te langzaam vlieg, kan het vliegtuig in een zogenaamde stall raken en simpelweg uit de lucht vallen. Iets wat je niet wilt, zeker niet wanneer je zo dichtbij de grond vliegt. Als ik te snel vlieg, zal het toestel tijdens de landing flink door blijven zweven en daardoor veel meer baanlengte nodig hebben.
Wanneer ik nog maar 200 voet hoog vlieg, heb ik de indruk dat de bomen toch wat sneller onder me door glijden dan normaal, dus ik trek de neus iets op en verminder het vermogen. De baan komt snel dichterbij. Ik merk dat het toestel iets langer door zweeft dan normaal, maar de wielen raken vervolgens zacht de baan en binnen enkele honderden meters staat het toestel stil.

Ik taxi terug naar de hangar, waar enkele monteurs zich al afvragen waarom ik zo snel terug ben.
Na wat zoekwerk blijkt dat de pitot buis geblokkeerd is. Helaas missen we het object wanneer dit met een compressor uit de buis wordt geblazen, dus weten we niet precies wat er in de weg heeft gezeten. Wellicht een insect of deeltje wat er tijdens het taxiën of tijdens de start is ingevlogen.
In ieder geval is de buis weer open.

Twee uur later stijg ik opnieuw op en zet ik, met werkende snelheidsmeters en een ervaring rijker, koers naar Juba.

Snelheidsmeter